الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
200
نيايش در عرفات (فارسى)
در خارج يك رازق و خالق بيشتر نيست و ممكن هم نيست كه باشد ، اما معبود شما معبود واحد است ، با اينكه امر عبادت با خود بندگان است و هركس را آنها عبادت كنند معبود شمرده مىشود . اينكه گفته شود : معبود شما معبود واحد است با اينكه آنها معبودهاى متعدد و معبود از عناوينى است كه به مناسبت نهايت تذلل نسبت به كسى به عنوان خالقيّت ، رازقيّت و مالكيّت مطلقهء عالم كون ، به آن كس اطلاق مىشود يعنى از اين جريان انتزاع مىشود كه : « هوالمعبود » . بنابراين در معبوديّت و احديّت درج نيست هرچند بايد معبود همه واحد و خداى واحد باشد . چنان كه در مفهوم و احديّت ، معبوديّت نيست ؛ يعنى خدا واحد است خواه معبود باشد و كسى او را بپرستد يا نپرستد و هر چيز و هر كس اگر عبادت شود معبود است خواه واحد باشد يا نباشد . بنابراين : « انَّما الهُكُمْ الهٌ واحِدٌ » مفهوم منطقى و صحيحش اين است كه : خداى شما ، خالق شما و منعم شما منعم واحد است و خداى واحد است و نتيجهاش اين مىشود كه : خدا واحد است ، آفريننده واحد است و روزى دهنده واحد است . اما در آن اسمايى كه به مناسبت عمل اختيارى بنده با خدا ، به خدا اطلاق مىشود و صدور آن از بنده نسبت به غير خدا هم ممكن است ، گفتن اينكه او واحد است ، اطلاق صحيح ندارد . بلى